NANAWAGAN si Senadora Loren Legarda nitong Huwebes ng matatag na pagbabago mula sa siklo ng “trauma and repair” tungo sa maagap na paghahanda laban sa sakuna, hinihikayat ang bansa na magpasa ng batas para sa maagang pagtugon upang mapangalagaan ang mga komunidad bago pa man tumama ang kalamidad.
Ipinahayag ni Legarda ang kanyang keynote address sa Asia Conference on Climate Change and Disaster Resilience (ACCCDR) noong Abril 30, 2026 sa Asian Institute of Management sa Makati City, sa harap ng mga kinatawan mula sa World Bank, Asian Development Bank, Climate Change Commission, Bangko Sentral ng Pilipinas, at mga lider mula sa mga lungsod na bulnerable sa klima.
Binalikan niya ang babala tatlong taon na ang nakalipas hinggil sa “existential threat” at binanggit ang paglalarawan ni UN Secretary General António Guterres sa “global boiling,” na nagpapakita ng tumitinding bagyo, pagtaas ng dagat, at pandaigdigang kakulangan ng pataba matapos ang pagkasira ng mga pasilidad ng fossil fuel na nagdudulot ng krisis sa pagkain.
“We have become experts in counting the dead and repairing the broken, but we have not yet mastered the art of anticipating the blow,” ani Legarda, tinutukoy ang mapanganib na “First Mile/Last Mile disconnect” kung saan may pondo at polisiya ngunit huli itong naipapatupad.
“This disconnect is critical. It is the space where dreams are shattered and lives are lost. We must legislate for anticipation,” dagdag pa niya.
Ipinahayag ni Legarda ang tatlong agarang prayoridad sa kanyang keynote. Kailangan umano ng makabagong batas upang maputol ang pagitan ng relief at readiness, binigyang-diin na ang pondo para sa sakuna ay dapat mailabas batay sa forecast at hindi na maghintay ng deklarasyon ng kalamidad.
“We must tear down the firewall between relief and readiness,” aniya.
Dagdag pa ng apat na terminong senadora, dapat gawing sentro ng patakarang piskal ang proteksyon sa mga bulnerableng pamilya, itulak ang awtomatikong cash transfers na nakatali sa forecast ng PAGASA, at isama ang anticipatory action sa conditional cash transfer programs para sa kababaihan, katutubo, nakatatanda, PWDs, at mga komunidad na hiwalay sa kabayanan.
Nanawagan din si Legarda sa mga alkalde at development partners na itigil ang pagpopondo sa mga proyektong nagbabalik lamang ng panganib at sa halip ay mag-invest sa mga hakbang na tunay na nagpapababa nito.
“If we are serious about resilience, then our financing, both the loans and the GAA, must stop restoring risk and finally start reducing it,” aniya.
Binigyang-diin ni Legarda ang dimensyong pinansyal ng resilience. “Resilience is also financial. It is about liquidity. It is about the speed of the peso moving from the national treasury to a local barangay before the storm makes landfall,” aniya. “Anticipatory action is an exercise in risk management; it protects macroeconomic stability, reduces financial shocks, safeguards long-term growth, and is a step towards genuine climate justice.”
Itinampok din ng senadora ang papel ng kabataang Pilipino sa pagpapalakas ng resilience, hinihikayat na bigyan sila ng prayoridad sa People’s Survival Fund at sa mga oportunidad na nilikha ng Philippine Ecosystem and Natural Capital Accounting System (PENCAS) law na siya ang may-akda.
“We must invest in the energies and capacities of our youth. While we rightly discuss the transition to renewable energy sources, we must also recognize the human energy of our youth as our most potent renewable resource,” ani Legarda.
Binigyang-diin ni Legarda na ang sukatan ng kahandaan ay dapat nakabatay sa kung ano ang naiwasan at hindi sa kung ano ang muling naitayo, pinagtitibay ang kolektibong paninindigan na harapin ang krisis sa klima para sa buhay, kabuhayan, at kinabukasan ng mga Pilipino.
Ang kumperensya na may temang “From Risk to Readiness: Investing in Climate Futures in Asia” ay nagpakita ng mga programa gaya ng graduate scholarships ng AIM sa disaster risk at data science, na nagtataguyod ng pipeline ng mga bihasang lider sa buong bansa.
