UNCLE, nakita ko si Manang Linda, ang kapitbahay natin. Umuwi na mula sa abroad, pagkatapos ng halos sampung taon. Pero parang hindi masaya. Ang sabi niya, “Parang wala akong naiuwi. Ang daming utang, tapos parang wala akong nagawa sa kinabukasan ko.” Ang dami raw niyang takot habang nasa abroad. Paano ba nila malalabanan ‘yan, Uncle?
Naku, Juan, ‘yan ang madalas na kuwento ng ating mga bagong bayani. Ang pagiging OFW ay puno ng sakripisyo, at kasama sa sakripisyong iyan ang matinding financial pressure at mga takot na kung minsan ay nagpapahirap sa kanila. Ang mga takot na ito, kung hindi haharapin nang tama, ay maaaring humantong sa pagbalik sa Pilipinas nang “empty-handed,” o mas malala pa, may mas malaking utang.
Ang ating mga Overseas Filipino Workers o OFWs ay humaharap sa kakaibang mga hamon. Sila ang madalas na primary breadwinner ng pamilya, at nasa ibang bansa pa, na naglalagay sa kanila sa matinding kalagayang pinansyal at emosyonal. Hindi lang pagod ang binibigay nila, kundi pag-aalala rin sa kanilang pinansyal na kalagayan.
Narito ang ilang pangunahing financial fears na bumabagabag sa ating mga OFW:
Biglaang pagkawala ng trabaho at deportasyon
Dahil contract-based ang kanilang trabaho, laging may pangamba na mawalan ng trabaho, lalo na sa mga bansang may pabago-bagong polisiya o pulitikal na sitwasyon. Ito ang pinakamalaking takot.
‘Empty-handed’ na pagbalik
Ito ang bangungot ng bawat OFW – ang lumipas ang mga taon sa ibang bansa, nagtiis sa hirap at lungkot, pero pagbalik sa Pilipinas ay walang naipon o investment, o mas malala pa, baon sa utang.
Pag-asa ng pamilya at hindi makatotohanang ekspektasyon
Madalas, ang mga OFW ay itinuturing na “ATM” ng kanilang pamilya. Ang takot na hindi makatanggi sa mga request, kahit luho pa, ay nagdudulot ng guilt at labis na paggastos. Ang “utang na loob” at “pakikisama” ay malaking factor dito.
Medical emergencies
Ang biglaang pagkakasakit, para sa OFW man o sa miyembro ng pamilya sa Pilipinas, ay malaking takot. Maaari nitong ubusin ang lahat ng ipon, lalo na kung walang sapat na insurance.
Mataas na interest sa utang
Marami ang nagsisimula ng kanilang overseas journey na may utang para sa placement fees. Ang takot na maipit sa cycle ng pag-utang para matustusan ang pang-araw-araw na gastos o emergencies ay tunay.
Inflation at pagbabago sa halaga ng pera
Ang pagtaas ng cost of living sa ibang bansa at ang pabago-bagong peso-dollar exchange rate ay nakakatakot. Bumababa ang halaga ng kanilang remittances.
Mga karaniwang pagkakamali sa pera na nagdudulot ng takot na ito
Ang mga takot na ito ay madalas na nag-uugat sa mga karaniwang pagkakamali sa pamamahala ng pera
Lifestyle inflation: Kapag tumaas ang sahod dahil sa abroad, tumataas din ang gastusin at pagnanais ng “mas magandang buhay,” imbes na mag-ipon.
Kakulangan sa emergency fund: Hindi pagtatabi ng pondo na kayang sumuporta sa 3 hanggang 6 na buwan na gastusin para sa hindi inaasahang pangyayari.
Pagbalewala sa pangmatagalang plano: Hindi pag-iisip at pag-invest para sa pagreretiro, at umaasa na lang sa remittances.
Paano labanan ang mga financial fears na ito?
Ang paglaban sa mga takot na ito ay nangangailangan ng disiplina, kaalaman, at lakas ng loob na magtakda ng hangganan. Narito ang ilang estratehiya:
Magtakda ng hangganan o boundaries sa pamilya
Ito ang isa sa pinakamahirap ngunit pinakamahalagang hakbang. Kailangang matutunan ang pagsasabi ng “hindi” sa mga non-essential financial requests mula sa kamag-anak. Kailangan ang bukas na komunikasyon sa pamilya sa Pilipinas tungkol sa iyong financial goals at limitasyon. Ipaliwanag na mayroon ka ring sariling pangangailangan at may panahon para sa iyong pag-uwi.
‘Pay yourself first’
Bago ka magpadala ng pera sa Pilipinas o magbayad ng bills, magtabi muna ng ilang porsyento, at least sampung porsiyento ng iyong sahod, para sa sarili mong ipon at investment. Gawin itong automatic. Ang pera na ito ay para sa iyong kinabukasan, hindi para sa iba.
Gumawa ng emergency fund
Bumuo ng cash buffer na kayang sumuporta sa iyong 3-6 buwan na gastusin, para sa sarili mo at sa iyong pamilya, sakaling mawalan ka ng trabaho o magkaroon ng medikal na emergency. Ito ang magbibigay sa iyo ng kapayapaan ng isip.
Maagang mag-invest
Huwag lang umasa sa pagpapadala ng remittances. Mag-focus sa investments tulad ng ari-arian, negosyo, stocks, o mutual funds. Ang layunin ay makauwi sa Pilipinas nang mayroong pinagkukunan ng kita at hindi na kailangang umasa sa trabaho abroad. Magplano para sa isang takdang panahon ng pag-uwi.
Palakasin ang financial literacy
Palawakin ang iyong kaalaman tungkol sa pera. Alamin ang tungkol sa budgeting, pag-iipon, pag-invest, at iba’t ibang uri ng insurance. Ang kaalaman ay magbibigay sa iyo ng kapangyarihan at kumpiyansa sa iyong financial decisions.
Protektahan ang sarili at pamilya: Kumuha ng sapat na medical at life insurance, hindi lang para sa sarili mo kundi para rin sa iyong pamilya sa Pilipinas. Ito ay magsisilbing proteksyon laban sa biglaang gastos sa sakit na maaaring ubusin ang iyong ipon.
Umiwas sa scam: Pumili ng bangkong mapagkakatiwalaan para sa remittance na ipapadala sa pamilya. Huwag magpadala sa mga ahente o sa kung ano mang remittance firm o sa mga digital apps na hindi subok. Siguraduhin na makakuha ng feedback o reference sa mga bangko, ahensya o platforms na sila’y lehitimo at may magandang reputasyon sa pagproseso ng remittances.
Juan, ang pagiging OFW ay isang gintong pagkakataon, ngunit may kaakibat na malaking responsibilidad at mga takot. Ang pagharap sa mga takot na ito ay nagsisimula sa pagiging tapat sa iyong sarili at sa iyong pamilya, pagtatakda ng mga malinaw na hangganan, at pagiging disiplinado sa iyong pananalapi. Ang pag-uwi nang mayroong naipon at matatag na kinabukasan ang tunay na tagumpay ng bawat OFW.