PINAMUNUAN ni Senadora Loren Legarda, Chairperson ng Senate Committee on Higher, Technical and Vocational Education at co-chair ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), ang pampublikong pagdinig noong Abril 23, 2026 hinggil sa anim na pangunahing panukalang batas na naglalayong i-modernisa ang pamamahala sa mas mataas at teknikal na edukasyon, palakasin ang pamantayang propesyonal at quality assurance, at palawakin ang mga oportunidad sa scholarship para sa mga estudyanteng Pilipino.
Tinalakay sa komite ang Strengthening of the Commission on Higher Education (CHED) Charter (SB Blg. 1036 at 1427), ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) Modernization Act (SB Blg. 1413 at 1449), ang Local Universities and Colleges (LUCs) Governance Act (SB Blg. 504, 623, 1402, at 1415), ang Presidential Merit Scholarship Program Act (SB Blg. 1913, 1954 at HB Blg. 8477), ang Strengthening State Universities and Colleges (SUCs) Governance Act (SB Blg. 706 at 1414), at ang Philippine Professional Standards and Quality Assurance System Act (SB Blg. 1426).
Binigyang-diin ni Legarda na matagal nang dapat naisakatuparan ang mga reporma, sapagkat ang mga charter ng CHED at TESDA ay ipinasa mahigit tatlong dekada na ang nakalilipas.
“Ang pangunahing problema ay institusyonal. Hindi nakasabay ang legal na mandato ng CHED sa paglago, pagdami, at sa mga polisiya na ipinangako ng pamahalaan sa mga sumunod na dekada,” ani Legarda.
Ipinrisinta ng EDCOM II ang mga natuklasan hinggil sa mga suliraning pang-istruktura sa mga lokal na pamantasan at kolehiyo (LUCs), kabilang ang hindi pantay na sahod ng mga guro at kakulangan sa pagsunod sa rekognisyon ng CHED. Binanggit ng Komisyon na nahihirapan ang mga mahihirap na lokal na pamahalaan na makakuha ng kwalipikadong guro dahil sa mababang salary grade, na nagdudulot ng tuloy-tuloy na mababang kalidad ng edukasyon.
Kasama sa mga mungkahing reporma ang pagbibigay ng differentiated autonomy sa SUCs batay sa performance, mandatory certification para sa mga miyembro ng governing board, at pagtatatag ng Philippine Higher Education Leadership Academy upang palakasin ang succession planning. Para sa TESDA, layon ng modernization act na palitan ang board nito ng board of advisers, palawakin ang Secretariat upang masaklaw ang enterprise-based at community skills development, at gawing mandatory ang impact evaluation para sa mga scholarship program.
Samantala, layon ng Professional Standards and Quality Assurance System Act na pag-isahin ang magkakapatong na mandato ng CHED, TESDA, at Professional Regulation Commission, upang tugunan ang mga lumang batas na propesyonal na pumipigil sa pag-update ng kurikulum.
Tinapos ni Legarda ang pagdinig sa pamamagitan ng pagtitiyak na patuloy na pag-aaralan at pagpeperpektuhin ang mga panukalang reporma sa pamamagitan ng technical working groups.
Sa pagbibigay-diin sa pamamahala, pananagutan, at akses, binigyang-halaga ni Legarda na nananatiling sentro ng pambansang kaunlaran ang edukasyon, upang matiyak na ang mga mag-aaral na Pilipino, lalo na mula sa mahihirap na pamilya, ay makapagtamo ng dekalidad na edukasyon at mas maganda pang mga oportunidad sa hinaharap
