INATASAN ni Armed Forces of the Philippines (AFP) Chief of Staff General Romeo Brawner Jr. nitong nakaraang linggo ang mga tropa ng militar sa Ayungin Shoal na huwag hayaang sakyan ng mga puwersa ng Tsina ang BRP Sierra Madre “kahit anumang mangyari”.
Ang direktibang ito ay inilabas ni Brawner noong Biyernes, kasunod ng pagdami ng mga barko ng China Coast Guard at maritime militia sa paligid ng Ayungin Shoal, partikular noong Agosto 21, kung saan nakapagtala ang militar ng mga manobra at drill ng water cannon ng Tsina.
Mga barko ng Tsina, mas lumalapit na
Ayon sa AFP, nitong nakaraang linggo ay namataan ang limang China Coast Guard vessels, 11 Rigid-Hulled Inflatable Boats (RHIBs), at siyam na maritime militia vessels sa nasabing lugar. Ipinabatid din ng AFP na may kakayahan sa pakikidigma ang ilan sa mga barko ng Tsina na ito, ngunit hindi naman sila nagpakita ng direktang pwersa o pananakot.
Ang RHIBs ay isang uri ng maliit ngunit matibay at mabilis na bangka na gawa sa inflatable materials na may rigid na ilalim. Karaniwang ginagamit ito para sa mabilisang operasyon sa dagat.
Bagama’t walang aktwal na pagsalakay, sinabi ni Brawner na ang posibleng pagsampa ng mga Tsino sa BRP Sierra Madre ay hindi kailanman papayagan ng Pilipinas.
“If they do that, we will prevent them from doing so. By boarding our ship, it’s like coming into our territory,” ani Brawner.
Ipinahayag din ni Brawner na kung kinakailangan, maaaring gumamit ng “appropriate force” ang mga sundalo batay sa umiiral na rules of engagement — mga patakarang sinusunod ng militar kung kailan at paano dapat tumugon sa agresyon.
BRP Sierra Madre: Simbolo ng soberanya
Ang BRP Sierra Madre ay isang barkong pandigma ng Philippine Navy na sadyang ipinarada o “grounded” sa Ayungin Shoal noong 1999 upang magsilbing outpost ng mga sundalong Pilipino sa gitna ng alitan sa South China Sea.
Ang Ayungin Shoal ay bahagi ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Pilipinas sa ilalim ng international law, partikular ang United Nations Convention on the Law of the Sea (Unclos).
Hindi magpapatinag ang Pilipinas
Iginiit ni Brawner na handang lumaban ang mga tropa ng Pilipinas kung sakaling lalala pa ang tensyon.
“We have the right to protect our soldiers in BRP Sierra Madre, we have the right to bring them supplies, and we make sure that we take care of their welfare,” dagdag niya.
Ayon naman kay Rear Admiral Roy Vincent Trinidad, tagapagsalita ng AFP para sa West Philippine Sea, hindi kailanman naduwag ang Pilipinas sa kabila ng mga agresibong kilos ng Tsina.
“Every member of the AFP is convinced of the legitimacy of our cause, of our stand in the West Philippine Sea,” ani Trinidad.
DFA: RORE missions, magpapatuloy
Noong Agosto 22, naglabas ng pahayag ang Department of Foreign Affairs (DFA) na magpapatuloy ang **Rotation and Resupply (RORE) Missions** sa BRP Sierra Madre, sa kabila ng masinsinang presensya ng mga barko ng Tsina.
“The Philippines will continue to implement the provisional understanding as agreed,” ayon sa DFA.
Samantala, ang RORE Missions ay ang regular na operasyon upang maghatid ng pagkain, gamot, tubig, at palitan ng tauhan sa mga sundalong nakatalaga sa BRP Sierra Madre.
Sinabi ng DFA na ang mga misyong ito ay “routine humanitarian operations” at ginaganap alinsunod sa soberenya ng Pilipinas. Mayroong “provisional understanding” sa pagitan ng Tsina at Pilipinas upang maiwasan ang kaguluhan habang isinasagawa ang mga misyong ito, bagama’t hindi ito pormal na kasunduan.
Ayungin Shoal: Matagal nang flashpoint
Ang Ayungin Shoal ay isa sa mga pinakadelikadong bahagi ng alitan sa pagitan ng Pilipinas at Tsina. Ilang beses nang nagtangka ang China Coast Guard na harangan o sirain ang resupply missions ng Pilipinas.
Ilan sa mga mahahalagang insidente:
Agosto 2023– Gumamit ng water cannon ang China Coast Guard laban sa supply boat ng Pilipinas.
Hunyo 2024– Nasugatan ang mga sundalo ng AFP matapos araruhin ng barko ng Tsina ang supply vessel, sinira ang mga gamit, at kinuha ang ilang baril. Tinawag ito ni Brawner na “piracy.”
Banta sa ilalim ng Tubig: Gray Zone Tactics
Noong Agosto 24, isang Chinese research vessel na may pangalang Dong Fang Hong 3 ang nakita malapit sa baybayin ng Pilipinas. Ayon sa ulat ng isang maritime security analyst mula Stanford University, naka-off ang tracking system ng naturang barko — isang kilos na tinatawag na “going dark.”
Ang Dong Fang Hong 3 ay may kakayahan sa seabed mapping, acoustic monitoring, at underwater infrastructure survey — na maaaring gamitin sa parehong siyentipikong pananaliksik at military surveillance.
Ang ganitong kilos ay bahagi ng tinatawag na gray zone tactics ng Tsina — paggamit ng mga kilos na hindi tahasang agresibo ngunit may layuning palawigin ang kontrol sa dagat.
Drones ng coast guard, patuloy na pinaigting
Ayon kay Capt. Noemie Cayabyab ng Philippine Coast Guard (PCG), mas pinaigting ng bansa ang paggamit ng Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) o drones upang bantayan ang maritime territory ng Pilipinas.
“These drones allow us to detect and document incidents in real time,” aniya.
May kabuuang 31 drones ang ginagamit sa ngayon, at inaasahang darating pa ang higit sa 1,300 na yunit na gagamitin sa buong bansa para sa pantay-pantay na pagbabantay sa karagatan.
Suporta at diplomasya
Bagama’t agresibo ang kilos ng Tsina, pinaninindigan ng Pilipinas na lahat ng hakbang ay naaayon sa international law.
Nanindigan si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na wala siyang ibibigay na kasunduan o kompromiso na maglalagay sa alanganin ng soberanya ng bansa.
Sa harap ng paulit-ulit na pananakot ng Tsina, malinaw ang direktiba ng Pilipinas na hindi kailanman papayagan ng bansa na saklawin, sakupin, o bastusin ang mga puwersang Pilipino sa sarili nitong teritoryo.
Ang BRP Sierra Madre, sa kabila ng kalumaan, ay nananatiling matatag — hindi lamang bilang barko, kundi bilang simbolo ng paninindigan ng sambayanang Pilipino sa kanyang karapatan, dignidad, at soberanya sa West Philippine Sea.