Bond market at ang papel nito sa pag-unlad ng bansa

ANO ang bond market at ano ang papel nito sa pag-unlad ng bansa? Gaano kalaki ang bond market ng Pilipinas kumpara sa mga kapitbansa sa ASEAN?

Ang bond market ay isang pamilihan kung saan ang mga kumpanya at iba pang institusyon ay nagtitinda at bumibili ng bonds na tanda ng pangungutang para madagdagan ang kapital ng mga negosyo. Ang papel na ito ay maaaring hawakan ng bondholder hanggang maturity  kung kailan babayaran ng issuer o ang orihinal na nagtinda ng bond ang bondholder. Bago ang maturity, maaari namang ipagbili ng bondholder ang bond sa sinumang gustong bumili sa presyong mapagkakasunduan nila. Kadalasan, ang ongoing price sa bond market ang ginagawang presyo nito. Kung ayaw ng nagtitinda ang presyo, maaari niyang hintayin hanggang matumbok ang presyong gusto niya.

Nakasaad sa bond ang halaga nito (o par value), ang coupon interest rate na matatanggap ng bondholder, maturity date at additional na katangian nito gaya ng warrants o indexation. Kadalasan, naka-fix ang interest rate ng bond hanggang maturity. Ngunit mayroon ding mga bonds na floating ang interest rate at nakasaad sa bond kung ano ang basehan ng interest rate. Maaaring gamitin ang prevailing secondary market rate.

Nakasaad din sa bond kung may warrant ito o kaya ito ay may indexation. Ang warrant ay nagbibigay sa bondholder ng karapatan na ipagbili ang bond sa nakasaad na presyo.  Kung may index naman ito, ang ibig sabihin ay ang halaga nito ay alinsunod sa interest o kita ng index na nakasaad sa bond. Ang mga indexes ay ginagamit ng issuer kapag di pa siya masyadong kilala sa market.  Ang mga popular na indexes na ginagamit sa Philippine bond market ay ang:

1)    FTSE Philippine Broad Bond Index (PHBBI) na sumusukat sa   performance ng Philippine Peso-denominated bonds na ini-isyu ng pamahalaan at mga sangay at kumpanya nito; 

2)   iBoxx ABF Philippines Index na sumusukat sa returns that ng peso-denominated sovereign, quasi-sovereign, at supranational bonds; at 

3)   Bloomberg Philippine Sovereign Bond Index 1 to 5 Year na rules-based market-value weighted index na sumusukat sa  fixed-rate local currency securities na iniisyu sa publiko sa  Pilipinas. 

Maraming mga katangian ang mga innovative bonds para maakit ang mga iba’t ibang klase ng investor. May mga tinatawag na green bonds kung saan ang pondong nakalap ay gagamitin para sa mga proyektong maganda sa kalikasan, mabawasan ang antas ng pollution sa mga lungsod, at labanan ang climate change.  May blue bonds na ginagamit para sa mga proyektong makakatulong sa paglilinis at maprotektahan ang dagat at mga katubigan. Ganoon din ang mga gender bonds na ginagamit para palaguin ang micro- at small-scale businesses ng mga babae.  Ang mga bonds ito ay nakakatulong para isulong ang women empowerment at gender equality.

Sa gana ng issuer,  ang bond ay nagbibigay ng alternatibong paraan ng pangangalap ng pondo.  Ang mga ibang paraan ay ang deretsong pangungutang sa bangko, at pagbebebenta ng shares of stock kung saan ang stockholder ay kasama sa mga may-ari ng kumpanya. Kapag maraming iba’t ibang paraan ang paggamit ng pondo ng ibang tao o kumpanya, mas naikakalat o nada-diversify ng issuer ang risks ng paghihiram.

Sa gana ng investor o bondholder, ang bond ay nagbibigay ng steady na income stream na di gaya ng stocks na naghihintay ng dibidendo na maaaring ideklara ng kumpanya. Ang kita ng bond ay nakatakda sa interest rate na nakasaad sa bond. Maaari itong fixed o floating. Kapag fixed ang interest rate, ito ay hindi gumagalaw hanggang maturity. Kapag floating naman, ito ay gumagalaw ayon sa kumpas ng merkado.

Ang bond ay maaaring short-term or long-term. Ang short-term na instrument ay tinatawag na bills at ang maturity nito ay isang taon o mas maigsi.  Ang bond naman ay long-term kapag ang maturity ay mas mahaba kaysa isang taon.

Mataas ang interest rate ng bonds kumpara sa deposito sa bangko. Kunwari, ang interest rate ng Treasury Bills na ini-isyu ng National Government ng Pilipinas ay umaabot ng 5.1% kapag 91-day Bill ito at 5.4% kapag 364-day Bill ito.  Kapag Treasury Bonds naman ito, aabot ito ng 5.9% kapag 10-Years.  Kumpara ito sa savings deposit na 0.1% hanggang 0.25% lang kapag malalaki ang bangkong pinag-iimpokan at 6.5% kapag di masyadong kilala ang  bangko. Kapag ang risk ng bangko ay mas mataas gaya ng rural banks, mas mataas din ang ino-offer nitong interest rate.

Marami ring bonds na ini-isyu ng mga korporasyon. Ang BPI ay kai-isyu lang ng P36.7 bilyon na bonds para mapondohan ang kanilang programa ng pautang. Mas mataas ang interest rate ng mga corporate bonds kaysa sa government bonds. Ang interest rate nito na fixed ay aabot ng  6.425% kada taon at nagbabayad ng interest na quarterly. Kailan lang ay nag-isyu rin ng San Miguel Corporation (SMC) ng bonds na nagbibigay ng interest rates, gaya ng:

• SMC’s Series L bonds due 2028: 7.4458%
• Series M due 2029: 7.8467%
• Series N due 2032: 8.489%. 

Ang bond market ng Pilipinas ay dominado ng mga isyu ng  pamahalaan. Noong Hunyo 2025, ang total na halaga ng mga Treasury Bonds, Treasury Bills, at Central Bank Bills na nasa bond market ay US$209.82 bilyon o 85.6% ng buong merkado. (Table 1) Lumago ito ng 6.6% bawat taon mula noong 2022, mas mababa kaysa sa  annual 7.4% in US dollar terms na paglago ng ekonomiya. Ang nagpababa sa p glago nito ay ang  pagdausdos ang corporate bonds ng 6.1% bawat taon dahil sa mataas na interest rates at pagbagal ng negosyo. Inaasahang mag-recover ito kapag napababa na ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ang interest rates.

Ang dahilan ng pagiging kaakit-akit ng gpvernment bonds ay dahil napakaliit ang risk na ito ay malugi. Ang gobyerno ay di nagsasara; di gaya ng mga korporasyon na maaring malugi. Kapag nangyari ito, ang kumpanya ay nagde-default at hindi na makakabayad ang utang. Dahil sa maganda ang takbo ng ekonomiya, hindi ito basta-basta mangyayari sa ngayon. Ngunit may panahon sa nakaraan gaya ng krisis noong 1984 at 1985 kung saan maraming korporasyon ang natumba.

Kumpara sa mga ibang bansa sa ASEAN, mas maliit ang bond market ng Pilipinas kapag ang basehan ay ang halaga ng bonds na nakarehistro dito. (Table 2)  Panglima lang ang bond market ng Pilipinas kumpara sa ASEAN-6. Tinalo lang ng Pilipinas ang Vietnam. Kahit na pinakamabilis ang paglago ng ekonomiya ng Vietnam kumpara sa ASEAN-6, ang paglago nito ay dahil sa foreign direct investment (FDI) at hindi ang domestic investment.

Mas malaki ang bond market base sa halaga at ang ratio nito sa GDP  kapag mas mataas ang income per capita ng bansa. Ang Malaysia at Singapore ay nangingibabaw sa ASEAN.  Nasa gitna ang Thailand. Nasa baba ang Indonesia, Philippines at Vietnam.  Ang dahilan ay kapag mataas ang income, mas marami ring savings na mai-impok at mailalagak sa bond market.

Ayon sa Asian Development Bank, mas malaki ang bond market ng isang bansa kung mas malaki ang ekonomiya nito, mas matatag ang mga institusyon, mas matatag ang domestic currency at mas competitive ang financial system.

Para mas mabilis ang paglago ng ekonomiya, kailangang palakihin ang bond market para mas marami ang pagpipilian ng mga negosyanteng nagpapalaki ng mga paktorya at tindahan at mga bondholder na naghahanap ng paglalagakan ng pera. Kailangang makipagkumpitensiya nang mas epektibo ang bond market sa iba pang market gaya ng stock market o consumer market para mapataas ang savings ng mga Pilipino.

·       As of 30, March 2025