UNCLE, sabi ng lola, “Pag may pera ka, hawakan mo muna, baka biglang kailanganin.” Pero may kaibigan naman ako, isang financial adviser, ang sabi, “Cash is trash! Kailangan mong i-invest ‘yan!”
Uncle, ano ba talaga? Ang hirap magdesisyon. Ano ba ang tunay na kapangyarihan ng pagkakaroon ng cash? Kailan ba ito kalamangan, at kailan naman dehado?
Naku, Juan, ‘yan ang isang tanong na matagal nang pinagtatalunan, hindi lang ng mga Pilipino, kundi maging ng mga eksperto sa pananalapi. Parang sa buhay, walang isang tiyak na sagot. May katwiran ang lola mo, at may katwiran din ang financial adviser mo. Ang tunay na sikreto ay nasa pag-unawa kung kailan at paano gagamitin ang cash.
Mahirap paniwalaan na ang pagkakaroon ng sobrang cash ay problema, hindi ba? Para sa karaniwang Pilipino, ang cash ay seguridad. Ito ang pambili ng bigas, pambayad sa ospital, o pang-emergency. Ngunit para sa mga namumuhunan, ang cash ay parang isang “asset class” din, tulad ng stocks, bonds, o real estate, na may sariling katangian, kalamangan, at dehado.
May dalawang sikat na kasabihan sa mundo ng pananalapi: “Cash is king” at “Cash is trash.” Tulad ng marami pang bagay, ang katotohanan ay nasa gitna.
Ang katotohanan tungkol sa cash
Hindi tulad ng stocks o bonds na bumababa o tumataas ang halaga kasama ang merkado, ang halaga ng cash ay nananatili. Kung nagdeposito ka ng P1,000 ngayon, P1,000 pa rin ‘yan bukas. Ito ang lakas at kahinaan nito. Kapag mataas ang takbo ng ekonomiya, ang sobrang cash ay maaaring maging “pabigat” dahil hindi ito lumalago. Pero kapag bumagsak ang merkado, ang cash ang nagsisilbing “unan” o proteksyon.
Ayon sa mga pag-aaral, tulad ng Credit Suisse Global Investment Returns Yearbook (sa loob ng 120 taon), ang cash (Treasury bills) ay nagbibigay ng mas mababang kita (0.8% annualized real return) kumpara sa stocks (5.2%) at bonds (2%). Pero tandaan, ang nakaraan ay hindi garantiya ng hinaharap.
Kailan ba “Cash is king”?
Ang “ Cash is king” kung nagsisilbi ito bilang:
- Liquidity (Madaling Gamitin)
Ang pinakamalaking bentahe ng cash, nasa savings man ito, checking accounts, o short-term deposits, ay ang madali mong access dito. Para sa mga emergency, tulad ng biglaang pagkakasakit, pagkasira ng sasakyan, o natural na kalamidad na madalas sa Pilipinas, ang cash ay immediate solution. Hindi na kailangang magbenta ng investment na maaaring lugi pa.
- Zero risk (Walang capital risk)
Kung P10,000 ang ideposito mo, P10,000 pa rin ‘yan. Walang pagbabago sa halaga. Ito ang dahilan kung bakit ideal ang cash para sa emergency fund o pambayad sa downpayment. Ito ang iyong “safe haven” na nagbibigay ng peace of mind, lalo na sa panahon ng kawalan ng katiyakan.
- Opportunidad
Ang pagkakaroon ng cash ay nagbibigay-daan para samantalahin ang mga pagkakataon. Halimbawa, kapag bumagsak ang stock market (tulad noong 1987, 2000, at 2008), ang mga may cash ay nakabili ng mga stocks sa napakababang presyo. Sa Pilipinas, puwede itong mangahulugan ng pagbili ng lupa, negosyo, o ari-arian sa magandang presyo kapag ang iba ay hirap.
- Kalayaan at seguridad
Ang physical cash ay umaandar nang walang bangko, kuryente, o internet. Mahalaga ito sa Pilipinas, lalo na sa mga malalayong lugar o tuwing may brownout/system failure. Nagbibigay ito ng kapangyarihan sa pagtawad (“negotiating power”) at nag-iiwas sa transaction fees. Ito ay isang tangible na seguridad.
- Pagkontrol sa gastos
Para sa iba, ang physical cash ay nakakatulong magkontrol ng paggastos dahil mas nararamdaman ang halaga nito.
Kailan naman “Cash is trash?”
Ang “cash is trash” dahil:
- Mababang kita
Dahil walang capital risk ang cash, maliit lang din ang kita nito kumpara sa ibang investments. Hindi ito lumalago.
- Inflation risk
Ito ang pinakamalaking kalaban ng cash. Habang lumilipas ang panahon, tumataas ang presyo ng bilihin. Ang P1,000 mo ngayon ay hindi na makakabili ng kasing daming produkto o serbisyo sa susunod na taon. Unti-unting nababawasan ang “buying power” ng iyong cash.
- Cash drag (Pabigat sa paglago)
Kapag mabilis ang paglago ng ekonomiya at investments, ang malaking cash position sa iyong portfolio ay nagiging pabigat dahil hindi ito nakakasabay sa kita ng ibang assets. Nawawalan ka ng pagkakataon na palaguin ang iyong yaman.
- Behavior gap (Pag-aalangan ng investor)
Maraming investor ang nag-aatubiling mag-invest ng malaking halaga ng cash nang sabay-sabay sa takot na bumagsak ang merkado. Kaya, mas pinipili nila ang “systematic investment” sa paglipas ng panahon. Kahit may mga pag-aaral na nagsasabing mas malaki ang kita ng lump sum investments sa long-term, ang psychological comfort ay mahalaga.
Sa huli, Juan, ang tunay na kapangyarihan ng pera ay nasa balanse. Mahalaga ang cash bilang isang emergency buffer, para sa seguridad, at para sa mga oportunidad. Nagbibigay ito ng kapayapaan ng isip.
Ngunit kailangan ding matutunan kung kailan ang cash ay dapat nang magtrabaho para sa iyo sa pamamagitan ng investments upang malabanan ang inflation at mapalago ang iyong yaman.
Ang pag-unawa sa tamang balanse – kung gaano karaming cash ang dapat mong hawakan para sa seguridad at kailan naman ang oras para ipagkatiwala ang pera sa iba pang investments – ang siyang magbibigay sa iyo ng tunay na financial freedom at kapayapaan ng isip. Kaya, Juan, hindi lang kung mayroon kang cash, kundi kung paano mo ito ginagamit, ang tunay na sukatan ng kapangyarihan ng pera.