KAMAKAILAN, may ilang ekonomista ang nag-udyok sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) na ibaba ang interest rate dahil sa napabalitang katatagan ng bangko sentral. Ang BSP ay itinatag upang mapanatiling matatag ang panloob at panlabas ng halaga ng PHP piso.
Ang panloob na halaga ng PHP ay inihahayag ng inflation rate o bilis ng pagtaas ng pangkalahatang presyo. Mula Enero hanggang Agosto ng 2025 ang average inflation rate ng Pilipinas ay umabot lamang sa 1.7 porsiyento. Ang panukat na ito ay mas mababa sa target na inflation rate ng BSP na itinakda sa 2% hanggang 4 porsiyento. Samantala, ang panlabas na halaga ng PHP piso ay ipinakikita sa pagbabago ng palitan ng salapi o presyo ng US dolyar. Ayon sa ulat ang palitan ng salapi ay nagpapakita ng apresasyon dahil nasa PHP 57.094 na lamang ang bawat US dolyar ngayon samantalang nasa PHP 57.291 ang halaga nito noong isang taon. Ang katatagan ng palitan ng salapi ay ipinakikita rin sa mabagal na pagbabago nito sa paglipas ng panahon.
Dahil sa katatagan ng panloob at panlabas na halaga ng PHP piso ang Gross International Reserves (GIR) ay umabot na sa USD 105.9 bilyon na naitala noong Agosto 2025. Ang GIR ay sinusukat ang kabuoang dayuhang yamang pananalapi ng BSP na binubuo ng mga dayuhang salapi, ginto, at pananalaping ginto, Ang halagang naitakda noong Agosto 2025 ay kayang tustusan ang halaga ng inaangkat ng Pilipinas na aabot sa mahigit na 7 buwan.
Dahil ang BSP ang bangko ng mga bangko pinangangalagaan din nito ang kalusugan ng sektor ng pagbabangko sa bansa. Masasabing malusog ang mga bangko dahil sa saganang kapital at sapat na likwiditi o cash, patuloy na paglaki ng yaman, pautang at deposito at malakas na tubo. Ang antas ng kasaganaan sa kapital at cash ay nagpapakita na kayang harapin ng mga bangko ang mga panganib sa pagkalugi at pagsasara. Ang sapat na cash ay nagpapahiwatig na kaya ng mga bangko na tugunan ang dagdag na gastos sa kanilang operasyon at ang kailangang pondo ng mga nangungutang. Dahil sa sapat na capital at cash hindi na nila kailangan humingi ng tulong sa BSP kung may panganib na humaharap sa kanilang operasyon.
Dahil ang mga bangko ang tuwirang nagpapautang sa mga negosyante at mamimili, ang patuloy ng paglago ng kanilang yaman, pautang at deposito ay sumasalamin sa masiglang ekonomiya ng Pilipinas at ang paggamit ng sektor ng pagbabangko upang tugunan ang kinakailangang pondo upang tustusan ang mga pangangapital ng mga kompanya at pagkonsumo ng mga mamimili.
Sa likod ng positibong kapaligiran, maraming manunuri ang nagmumungkahi sa BSP na magpatupad ng mapagpalawak ng patakarang pananalapi sa pamamagitan ng pagbababa ng interest rate o pagpapalawak ng suplay ng salapi upang lalo pang bumilis ang paglaki ng ekonomiya ng Pilipinas. Ngunit ano ang pangamba ng BSP kung bakit nagdadalawang isip itong palawakin ang suplay ng salapi?
Natatakot ba itong bumilis ang inflation at lumagpas sa target nito? Mababa naman ang inflation rate, ano ikitatakot ng BSP? May batayan ang pangambang ito sa harap ng matamlay na lagay ng ekonomiyang global. Baka ang dagdag na salapi mula sa pagbaba ng interest rate ay gamitin lamang sa pagkonsumo at hindi sa pagpapalawak ng kabuoang suplay dahil matamlay ang demand sa ating eksport.
Dahil sa pagbilis ng inflation rate baka makaranas ng depresasyon ang PH piso na makapagpapataas sa presyo ng mga inaangkat na produkto at mga sangkap sa produksiyon. Ito magpapahina sa kalamangan ng mga produktong gawa sa Pilipinas sa bilihang internasyonal.
Maaari din sa pagbaba ng interest rate ay tumaas ang presyo ng mga bond na inisyu ng pamahalaan at mga pribadong kompanya upang maging kompetitibo ang paghawak ng mga bond kaysa paghawak ng murang salapi. Sa ganitong sitwasyon baka tabangan ang mga negosyante na humawak ng mga mamahaling bond at maudlot ang mga proyektong pangangapital ng pamahalaan at korporasyong nag-isyu ng mga bond.
Maaari din namang tumaas ang presyo at balik sa iba pang yamang pananalapi tulad ng mga stock. Kung mas mura ang paghawak ng salapi bunga ng mababang interest rate kaysa paghawak ng mga stock mas gugustuhin ng mga mamumuhunan na humawak ng salapi at mamili ng mga yamang pisikal kaysa humawak ng yamang pananalapi tulad ng stocks. Upang maging kompetitibo ang paghawak ng mga stock ng mga korporasyon mapipilitang itaas ng mga korporasyon ang dibidendo sa kanilang mga stock. Sa ganitong sitwasyon, ang retained earnings o reserba mula sa tubo ng mga korporasyon ay bababa.
Marahil ang dahilan ng pag-aatubili ng BSP sa pagbababa ng interest rate sa harap ng katatagan ng BSP ay mga epekto ng mga mapagpalawak na patakarang pananalapi sa iba pang bilihan ng mga yamang pananalapi tulad ng mga bond at mga stocks na hindi kasing tatag ng mga bangko sa Pilipinas.