27.6 C
Manila
Huwebes, Hulyo 23, 2026

Ang kuwentong ng 2 Rosario: Ang munisipalidad ng Rosario at Padre Garcia sa Batangas

- Advertisement -
- Advertisement -

SA 1,493 na munisipalidad sa Pilipinas, lima ang pinangalanang “Rosario,” karamihan sa mga ito ay itinatag ng mga misyonerong Espanyol at ipinangalan ito sa kanilang titular na patroness, Our Lady of the Holy Rosary. Ang pinakamatanda at pinakamalaki sa kanilang lahat sa usaping heograpiya at populasyon ay ang bayan ng Rosario sa Batangas.

Ang hindi pa nahahating Rosario ay pinaniniwalaang naitatag noong 1687 at sa simula ay pinaglingkuran ng mga Augustinians, na sa ilang sandali ay isinuko ang kanilang ministeryo sa mga Dominikano, na humantong sa pagtatalaga sa Our Lady of the Rosary bilang patroness nito at isinunod sa pangalan ng bayan.

Bago sumapit ang kalagitnaan ng ika-19 na siglo, ang Rosario ay isang maunlad at malaking bayan sa timog-silangang bahagi ng Batangas. Sumasaklaw ang nasasakupan nito ng halos ikalimang bahagi ng kabuuang lupain ng lalawigan. Kinailangan nitong magluwal ng dalawang malalaking parokya: ang San Juan de Bolbok noong 1846, at ang Taysan noong 1860 na kinabibilangan din ng Lobo. Noong 1848, opisyal na nahiwalay ang San Juan mula sa Rosario bilang isang malayang bayan. Ang Taysan naman ay hiwalay na sa Rosario noong 1850 at naging ganap na parokya noong 1860. Ang Lobo ay naging hiwalay na bayan noong 1871 at nagkaroon ng sariling parokya makalipas ang tatlong taon (1874). Gayunpaman, nanatili pa ring maraming baryo ang Rosario kahit matapos ang pagkakatatag ng mga bayang at parokyang ito.

Infographic mula sa Facebook page ng RosarioBatangas.com

Ang 𝘱𝘰𝘣𝘭𝘢𝘤𝘪𝘰𝘯 ng Rosario ay orihinal na matatagpuan anim na milya sa timog ng Lipa sa ibaba ng Ilog Balintawak-Rosario, ngunit inilipat noong 1902 sa paanan ng Tombol Hill isang milya pa sa timog pagkatapos na ang orihinal na 𝘱𝘰𝘣𝘭𝘢𝘤𝘪𝘰𝘯  ay sinunog ng mga rebolusyonaryong pwersang Pilipino sa ilalim ni Heneral Miguel Malvar  pagtatapos ng Digmaang Pilipino-Amerikano.

Ang bayan ng Rosario ay inilipat ng mga Amerikano sa paanan ng Tombol Hill matapos ang Digmaang Pilipino-Amerikano, mula sa Tubig ng Bayan na kalaunan ay tinawag na Lumang Bayan at naging bahagi ng munisipalidad ng Padre Garcia. Bago ito, ang pamayanan ng Rosario ay matatagpuan sa tinatawag na Hilerang Kawayan, na ngayon ay Barangay Pinagbayanan sa bayan ng Taysan, na dating Barrio Mercedes ng Rosario. Gayunpaman, ang mga mamamayan ng Rosario ay nagmula sa timog-silangang baybayin ng Batangas, na bahagi ngayon ng munisipalidad ng Lobo.


Taong 1949 nang matatag ang Padre Garcia. Ang 𝘱𝘰𝘣𝘭𝘢𝘤𝘪𝘰𝘯 sa panahon ng Kastila ay muling inilipat pagkatapos ng digmaan at naging Padre Garcia ngayon, na ipinangalan kay Fr. Vicente Garcia, isang sekular na pari at katutubo ng Rosario, na sumulat ng isang masugid na pagtatanggol sa 𝘕𝘰𝘭𝘪 𝘔𝘦 𝘛𝘢𝘯𝘨𝘦𝘳𝘦 ni Jose Rizal laban sa mga akusasyon ng maling pananampalataya ng paring Augustinian na si Jose Rodriguez.

Municipal seal ng dalawang bayan

Ang municipal seal ngayon ng dalawang bayan ay nilikha kailan lamang sa bisa ng Department of Interior and Local Government (DILG) Memorandum Order No. 92-30 kaya ang mga disenyo ay medyo hindi kinaugalian at avant-garde sa mga tuntunin ng magandang heraldic na disenyo, ngunit gayunpaman ay sumusunod sa mga pangunahing tuntunin nito. Sa kaso ng Rosario, ang kalasag ay nahahati sa apat ng krus na Latin (crux immissa) na nagsisilbing krus na nakasabit sa dulo ng isang Rosaryo na nakapalibot sa kalasag – isang 𝘤𝘢𝘯𝘵𝘪𝘯𝘨 (rebus) ng pangalan ng bayan.

- Advertisement -

Sa canton ay isang naka-istilong paglalarawan ng Tombol Hill, habang ang tatlong natitirang quarter ay kumakatawan sa paghahayupan, agrikultura at industriya ayon sa pagkakabanggit, ang mga pangunahing tagapagpakilos ng ekonomiya ng bayan. (Ang bayan ng) Padre Garcia, sa kabilang banda, ay pumili ng mga simbolo na eksklusibong nakatuon sa agrikultura at hayop, nang walang anumang tiyak na simbolo na kumakatawan sa pangalan nito, bagaman ang paghahati ng bukid sa pamamagitan ng isang baligtad na pall ay direktang pinagtibay mula sa disenyo ng corporate seal ng Lalawigan ng Batangas.

Dahil sa kanilang ibinahaging kasaysayan at karaniwang pamana, ang Our Lady of the Holy Rosary ay patroness ng Rosario at Padre Garcia, bagama’t ang kani-kanilang mga parokya ng simbahan ay nagtataglay ng dalawang magkaibang icon: ang icon ng Rosario ay ang Our Lady of Victory (ang bersyon ng icon na nauugnay sa tagumpay ng Battle of Lepanto noong 1571), habang ang bersyon ng Padre Garcia ay kahawig ng Baroque  icon na orihinal na nakalagak sa simbahan ng mga Dominikano sa Maynila, kung saan ang tagumpay ng hukbong-dagat laban sa Dutch noong 1646-7 ay iniugnay ng Hukbong Dagat ng Espanya, na nagpahiram sa kanya ng titulong “𝘖𝘶𝘳 𝘓𝘢𝘥𝘺 𝘰𝘧 𝘓𝘢 Naval de 𝘔𝘢𝘯𝘪𝘭𝘢.” Halaw sa ulat ng National Historial Instute of the Philippines at sa Facebook page ng RosarioBatangas.com

- Advertisement -
- Advertisement -

- Advertisement -
- Advertisement -