May dahilan kung bakit tumaas ang NG fiscal deficit noong unang quarter 2026

TUMAAS ang National Government (NG) fiscal deficit noong unang quarter 2026. Anu-ano ang mga dahilan nito? Ano ang epekto nito sa NG debt outstanding?

Rumatsada ang deficit ng National Government (NG) sa 4.5% ng GDP noong unang quarter ng 2026 mula sa 3.2% noong kaparehong quarter noong 2025. (Table 1)

Umakyat ang NG revenues mula sa P998.2 bilyon sa P1,135.3 bilyon, 13.7% na paglago. Sa bahagdan ng GDP, ito aý  umakyat ng 1.2 percentage points, mula sa 15.2% sa 16.4%.

Ang malaking dahilan ng pag-akyat ng revenues ay ang pagratsada ng nontax revenues ng 149.2%, mula sa P66.7 bilyon sa P166.1 bilyon. Marami sa non-tax revenues ay galing sa BTr income, ang mga koleksyon galing sa dibidendo ng mga government-owned or controlled corporations (GOCCs). Lumago ito ng lampas anim na beses mula P7.8 bilyon sa P130.0 bilyon.  Mga ibang non-tax revenues gaya ng fees at charges at others ay bumagsak ng 12.8% at 13.9%, respectively.

Samantala, ang tax revenues ay naging matumal dahil sa pagtamlay ng ekonomiya. Umakyat lang ito ng 4.0%, mula sa P931.5 bilyon sa P969.2 bilyon. Bahagyang mas mabagal ang galaw nito kumpara sa 5.3% na paglago ng nominal GDP na pinakamagandang sukatan ng tax base.  Ang mga koleksyon ng BIR ay lumago ng 4.2% at ang BOC, ng 3.5%. Ang BOC naman ay nakinabang sa 9.0% na pagtaas ng presyo ng produktong petrolyo, mula sa US$76.25 kada bariles noong unang quarter ng 2025 sa US$83.14 kada bariles noong unang quarter ng 2026. Ngunit sinuspende naman ang excise tax ng liquefied petroleum gas (LPG) at kerosene. Halos kalahati ng koleksyon ng BOC ay galing sa produktong petrolyo.

Umangat naman ang koleksyon ng other offices ng 9.3%. Kabilang sa  koleksyon ng other offices ang motor vehicle taxes na kinokolekta ng Land Transportation Office (LTO), at ang forest product taxes ng Department of Environment and Natural Resources (DENR).

Sa kabilang dako, tumaas  ng 19.7% ang expenditures, mula sa P1,206 bilyon sa P1,444.2 bilyon, lampas ng tatlong beses na mas mataas  kaysa sa 5.3% nominal GDP growth. Ito ang dahilan upang rumatsada ang expenditure effort sa 20.8% noong unang quarter ng 2026 kumpara sa 18.3% noong unang quarter ng 2025. Mabilis ang paggasta noong unang quarter ng taon para maibsan ang epekto ng inaasahang pagbagal ng ekonomiya dahil sa mga katiwalian sa pag-implementa ng flood control projects at ng pagtaas ng presyo ng mga produktong petrolyo na bunsod naman ng giyera sa Iran at Middle East.

Sa mga expenditures, patuloy ang pagbagsak ng capital outlays na siyang may pinakamataas na multiplier sa mga proyekto ng gobyerno. Bumulusok ito pababa ng -43.5%, mula sa P261.8 bilyon sa P147.8 bilyon. Ang mga ibang expenditure items ay lumago, lalo na ang allotments to local government units (ALGU) na umakyat ng 45.5%, other expenses na lumago ng 45.4% at interest expense na tumaas ng 13.3%.

Dahil sa mas mataas na deficit, umakyat ang NG debt outstanding ng 10.8%, mula sa P16.68 trilyon sa P18.49 trilyon noong huling araw ng Marso. Dahil mas mataas ang paglagong ito kumpara sa pag-akyat ng nominal GDP, rumatsada ang NG debt ratio sa 65.19% ng nominal GDP, mas mataas ng 3.2 percentage points kaysa sa antas nito noong huling araw ng Marso ng nakaraang taon.  Mas mabilis ang pag-akyat ng domestic debt ratio na 1.91 percentage points kaysa sa external debt ratio na 1.78 percentage points. Mas binibigyan ng preference ng NG ang domestic sources ng debt na mas mababa ang foreign exchange risk at interest rate risk kaysa sa external debt.