NAGPAHAYAG ng positibong paniniwala si Department of Budget and Management (DBM) Secretary Amenah Pangandaman), na siya ring chair ng Philippine Open Government Partnership (PH-OGP), tungkol sa pagsasabatas ng Right to Information (RTI) Act sa ilalim ng termino ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr.
Noong Setyembre 30, 2025, opisyal na kinilala ng Pangulo, kasama ang mga miyembro ng gabinete at mga lider ng Kongreso, ang RTI Act bilang isang prayoridad na panukalang batas sa ilalim ng Common Legislative Agenda (CLA) ng Legislative-Executive Development Advisory Council (LEDAC) para sa ika-20 Kongreso ng Pilipinas.
“We are strongly advocating the passage of the RTI Bill in the 20th Congress to promote proactive disclosure and data accuracy, combat disinformation, protect whistleblowers, and ultimately, encourage people to participate in governance, guaranteeing that our nation’s development is truly of, by, and for the people,” pahayag ni Sec. Pangandaman.
Ang pagtatatag ng pampublikong pag-access sa impormasyong hawak ng gobyerno ay mahalaga sa pagpapalakas ng bukas na pampublikong diyalogo, pagtiyak ng matalinong paggawa ng desisyon, at pagtataguyod ng transparency at pananagutan sa pamamahala. Layon ng RTI Act na gawing posible ang karapatang ito sa pamamagitan ng proactive na paglalathala — na nagbibigay-kapangyarihan sa mga mamamayan na aktibong makilahok sa pamamahala at panagutin ang mga pampublikong institusyon.
Ang pagsama ng RTI Act sa 44 na prayoridad na panukalang batas na tinukoy ng LEDAC ay nagmamarka ng isang makabuluhang tagumpay sa kasaysayan ng Pilipinas. Ang pag-unlad na ito ay isang mahalagang sandali matapos ang halos apat na dekada ng pagkaantala sa lehislatibong proseso, mula nang unang isinampa ito sa Kongreso ng Pilipinas. Ang pagkilala rito bilang isa sa mga prayoridad na hakbang ay nagpapahiwatig ng panibagong pangako ng gobyerno na panatilihin ang karapatan ng bawat Pilipino sa impormasyon na nakasaad sa Konstitusyon.
Ang pag-unlad na ito ay napapanahon, habang ipinagdiriwang ng mundo ang ika-10 anibersaryo ng International Day for Universal Access to Information (IDUAI). Sa temang “Ensuring Access to Environmental Information in the Digital Age,” binigyang-diin ng pagdiriwang ngayong taon ang kritikal na kahalagahan ng napapanahon, madaling ma-access, at komprehensibong environmental data sa cross-border regions. Ang pakikilahok ng mga pandaigdigang eksperto sa information access, digital innovation, at bukas na pamahalaan, kabilang ang mga pangunahing organisasyon tulad ng International Conference of Information Commissioners (ICIC), ang OGP, at ang Freedom of Information Advocates Network (FOIAnet), ay nagbigay-diin sa magkatuwang na responsibilidad ng mga gobyerno na isulong ang pagiging bukas.
Bukod sa RTI Act, ipinaglalaban ng DBM ang Progressive Budgeting for Better and Modernization Governance Act (PBBM), isa pang hakbang na kinikilala bilang prayoridad sa CLA. Kung pinalalakas ng RTI Act ang pag-access ng mga mamamayan sa impormasyon, pinalalakas naman ng PBBM Act ang transparency at disiplina sa pamamagitan ng pagtatatag ng mga pangunahing reporma sa Public Financial Management (PFM). Magkasama, ipinakikita ng dalawang repormang ito ang pangako ng DBM sa paglaban sa korapsyon at pagbuo ng isang governance framework na nakabatay sa mga pangunahing prinsipyo ng OGP.
Habang patuloy na nangunguna ang Pilipinas sa Open Government Partnership, mahalaga pa rin ang nagkakaisang suporta ng pamahalaan, civil society, at mga stakeholder upang matiyak na maisasabatas ang mga hakbang na ito.
