UMAKYAT ang National Government (NG) fiscal deficit noong unang tatlong quarters ng 2025. Anu-ano ang mga dahilan nito? Anu-ano ang mga new tax measures na hinihintay pang ipasa ng Kongreso?
Umakyat ang deficit ng National Government (NG) sa P1,101.5 bilyon noong unang tatlong quarters ng 2025, 13.5% na mas mataas kaysa noong kaparehong period noong 2024. (Table 1) Nag-frontload ang pamahalaan ng mga gastusin sa unang kalahati ng taon dahil sa election ban. Humina ang paggasta noong ikatlong quarter ngunit kulang ito para pababain ang ratio ng deficit sa GDP sa 5.1% noong kaparehong period noong 2024.
Ang mas mataas na deficit ay sinabayan ng pagbagal ng paglago ng koleksyon ng nontax revenues. Bumagal ang pag-akyat ang revenues ng NG sa antas na 2.2% kumpara noong nakaraang taon, mas mababa kaysa sa 6.6% na paglago ng nominal GDP at mas mababa rin ito kaysa sa projection na 5.1% increase sa buong taon ng 2025. Bumaba ang revenue effort sa 16.7% noong unang tatlong quarters ng taon mula sa 17.5% noong nakaraang taon. Mas mababa ito kaysa sa naka-project na 0.7 percentage point na pagbaba ng revenue effort sa taong ito. (Table 1)
Tumaas ang tax revenues ng 9.6% mula P2,811.9 bilyon sa P3,072.6 bilyon; nahigitan nito ang 6.6% na paglago ng ekonomiya. Ang paglago ay dahil sa revenue enhancement measures gaya ng kampanya laban sa paggamit ng pekeng resibo, paglaban sa illicit trade, digitalization, at tax payment facilitation.
Sa kabuuan, mahusay ang efficiency level ng tax collection agencies. Ang Ang paglago ng koleksyon ng BIR na 10.9% ay mas mataas kaysa sa 6.6% GDP growth. Ngunit ang koleksyon ng BOC ay tumaas lamang ng 1.6%, mas mabagal kumpara sa 4.6% na paglago ng dutiable at taxable imports. Ang dahilan ay ang 12.1% na pagbaba ng halaga ng imports ng refined petroleum fuels and oils na kung saan nakokolekta ang halos kalahati ng koleksyon ng BOC. Bumaba ang presyo at volume ng refined petroleum product imports noong unang tatlong quarters.
Dumausdos ang koleksyon ng other offices na nagpakita ng mas mababang koleksyon kaysa noong nakaraang taon. Kabilang sa koleksyon ng other offices ang motor vehicle taxes na kinokolekta ng Land Transportation Office (LTO), at ang forest product taxes ng Department of Environment and Natural Resources (DENR). Ayon sa Philippine Statistics Authority (PSA), bumaba ang narehistrong sasakyan noong unang kalahati ng 2026 dahil sa 2.7% na pagbagsak ng imports ng motor vehicles noong 2024 hanggang sa third quarter ng 2025. Ayon pa rin sa PSA, bumaba ang forestry production ng 3.3% sa unang tatlong quarter ng taon.
Pagkatapos magpakita ng malaking paglago noong nakaraang taon dahil sa nonrecurrent na koleksyon, ang non-tax revenues ay bumagsak ng 38.9%. Ang dahilan ay ang 50% na pagbagsak ng fees and charges na kinokolekta ng mga ahensya ng gobyerno.
Sa kabilang dako, tumaas ng 4.8% ang expenditures, mas mababa kaysa sa nominal GDP growth. Ito ang dahilan upang lumagapak ang expenditure effort sa 22.2% kumpara sa 22.6% noong nakaraang taon. Bumagal ang paggasta ng DPWH nang lumabas ang mga katiwalian sa pag-implementa ng flood control projects at nagkaroon ng imbestigasyon ng mga opisyal at empleyado na kasangkot dito.
Sa unang tatlong quarter ng 2025, ang actual na revenue collection ay mas mababa P18.7 bilyon kaysa sa revenue target na P3.385.4 bilyon. Umabot ng P62.8 bilyon ang shortfall ng BIR at P10.1 bilyon naman ang shortfall ng BOC. Ang dahilan nito ay ang mas mababang GDP growth kaysa sa naka-project ng DBCC. Umabot lang sa P5.0% ang GDP growth sa tatlong quarter ng taon kumpara sa lower-end growth target na 5.5%. Nawalan ng revenues na P30.5 bilyon ang BIR at BOC dahil sa hindi umabot sa target ang nominal GDP.
Tatlong new tax measures ang inaasahan sa 2025 hanggang 2028—ang excise tax sa single-use plastics (SUPs), Package 4 ng Comprehensive Tax Reform Program (CTRP) kung saan kasama ang rationalization ng mining fiscal regime, at ang reporma sa motor vehicle users’ charge (MVUC). Naipasa na ang isa sa tatlo—ang new mining tax regime na naisabatas sa Republic Act No. 12253 at maaaring magtaas ng incremental revenues na P6.26 bilyon bawat taon.
| Table 1. FISCAL PERFORMANCE | JANUARY-SEPTEMBER | JANUARY-SEPTEMBER | CHANGE |
| (in P Billion) | 2024 | 2025 | 2025 vs 2024 |
| % Growth | |||
| TOTAL REVENUES | 3,292.9 | 3,366.7 | 2.2% |
| % of GDP | 17.5% | 16.7% | |
| TAX REVENUES | 2,811.9 | 3,072.6 | 9.3% |
| % of GDP | 14.9% | 15.3% | |
| BIR | 2,094.6 | 2,322.5 | 10.9% |
| BOC | 690.7 | 701.7 | 1.6% |
| NON-TAX REVENUES | 481.0 | 294.1 | -38.9% |
| BTR Income | 454.5 | 197.1 | -56.6% |
| Others | 26.6 | 48.5 | 82.5% |
| EXPENDITURES | 4,263.1 | 4,468.2 | 4.8% |
| % of GDP | 22.6% | 22.2% | |
| Allotments to LGUs | 1,024.1 | 868.2 | -15.2% |
| Interest expense | 763.3 | 665.8 | -12.8% |
| Others | 2,476.0 | 2,934.2 | 18.5% |
| NG BALANCE | (970.2) | (1,101.5) | 13.5% |
| % of GDP | -5.1% | -5.5% | |
| Nominal GDP | 18,868.5 | 20,105.3 | 6.6% |
| Source: Bureau of the Treasury |
| Table 2. ASSESSMENT OF FISCAL PERFORMANCE | |||
| (in P Billion) | JANUARY-SEPTEMBER | JANUARY-SEPTEMBER | Excess/ |
| Program | Actual | (Shortfall) | |
| TOTAL REVENUES | 3,385.4 | 3,366.7 | (18.7) |
| % of GDP | 16.7% | 16.7% | 0.1% |
| TAX REVENUES | 3,097.1 | 3,072.6 | (24.5) |
| % of GDP | 15.3% | 0.0% | -15.3% |
| BIR | 2,385.3 | 2,322.5 | (62.8) |
| BOC | 711.8 | 701.7 | (10.1) |
| NON-TAX REVENUES | 288.3 | 294.1 | 50.7 |
| BTR Income | 157.2 | 197.1 | 39.8 |
| OTHER OFFICES | 131.1 | 145.5 | 14.4 |
| EXPENDITURES | 4,641.3 | 4,468.2 | (173.1) |
| % of GDP | 22.9% | 22.2% | -0.6% |
| Allotments to LGUs | 848.8 | 868.2 | 19.4 |
| Interest expense | 665.1 | 665.8 | 0.7 |
| Others | 3,127.4 | 3,484.2 | 356.8 |
| NG BALANCE | (1,255.9) | (1,101.5) | 154.4 |
| % of GDP | -6.2% | -5.5% | 0.7% |
| Nominal GDP | 20,304.4 | 20,105.3 | (199.1) |
| Source: Department of Finance | |||