UNCLE, nakita ko si Lolo Peping. Retirement na niya, pero parang balisa pa rin. Akala ko ba, pag retirement, pahinga na lang at enjoy sa buhay? Bakit parang lalo pang naging isipin ang pera? Dapat pa ba talagang mag-ipon kahit retirado na, Uncle?
Naku, Juan, ‘yan ang isang malaking miskonsepsyon ng maraming Pilipino! Ang pagreretiro ay hindi na lang tungkol sa paghinto sa pagtatrabaho. Ito ay isang bagong yugto kung saan kailangan mo pa ring maging matalino sa iyong pera. Ang pag-iipon, o mas angkop, ang patuloy na pamamahala at pagpapalago ng iyong pinaghirapan, ay mas mahalaga pa rin pagdating ng pagtanda.
Dati, ang pagreretiro ay nangangahulugan ng pag-asa sa pensyon, ipon, at suporta mula sa mga anak. Ngunit nagbabago na ang panahon. Ang buhay ay humahaba, ang gastusin ay tumataas, at ang ekonomiya ay patuloy na nagbabago. Ang pagreretiro ngayon ay nangangailangan ng mas matalas na financial planning upang matiyak na ang iyong pinaghirapan ay aabot sa iyong “ginintuang taon.”
Narito kung bakit kailangan mo pa ring “mag-ipon” o, mas tumpak, patuloy na pamahalaan ang iyong pinansyal kahit retirado na:
Laban sa pagtaas ng presyo
Ang halaga ng P1,000 ngayon ay hindi na katulad ng halaga nito 10 o 20 taon na ang nakalipas. Ang presyo ng pagkain, gamot, at serbisyo ay patuloy na tumataas. Kung ang iyong pera ay nakatago lang sa ilalim ng unan o sa bangko na maliit ang interes, unti-unti itong kinakain ng inflation. Kailangan mong mapalago pa rin ang iyong pera para hindi bumaba ang iyong purchasing power at mapanatili ang iyong lifestyle.
Lalo na sa ating bansa, kung saan ang presyo ng bilihin ay pabago-bago, at ang gastos sa medisina para sa matatanda ay hindi biro, mahalaga ang pagpapanatili ng halaga ng iyong pera.
Laban sa pangamba na maubusan ng pera sa haba ng buhay
Humahaba na ang buhay ng Pilipino. Ang ibig sabihin, mas marami kang taon na kailangang tustusan. Ang pera na inakala mong sapat para sa 15 taong pagreretiro ay maaaring hindi na sapat kung aabot ka ng 25 o 30 taon pa. Ang patuloy na investment, kahit sa conserbatibong paraan, ay makakatulong upang tumagal ang iyong pondo.
Ayaw nating maging “pasanin” sa ating mga anak. Ang sariling financial independence sa pagtanda ay ang pinakamalaking regalo na maibibigay natin sa kanila.
Panakip sa gastusin na hindi inaasahan
Ang mga gastos ay hindi tumitigil sa pagreretiro. Mga emergency tulad ng biglaang sakit, major na operasyon, o pagkasira ng bahay at sasakyan ay maaaring sumulpot anumang oras. Ang pagkakaroon ng “cash buffer” o emergency fund ay mahalaga upang hindi ka mamroblema o umutang.
Ang “sakit ng ulo” sa biglaang bayarin ay isa sa pinakamalaking stressor ng ating mga nakatatanda.
Pag-iwas sa ‘sequence of returns’ Risk
Medyo teknikal ito, pero mahalaga. Kung sakaling bumagsak ang stock market sa mga unang taon ng iyong pagreretiro at napilitan kang magbenta ng investments para sa iyong pangangailangan, mas malaki ang magiging epekto nito sa iyong portfolio. Ang pagkakaroon ng 3-5 taong pangangailangan sa “safe assets” (tulad ng cash o short-term deposits) ay makakatulong upang hindi mo kailangang magbenta sa mababang presyo sa panahon ng krisis.
Para sa ‘active’ retirement
Ang mga unang taon ng pagreretiro ay madalas na panahon kung saan mas aktibo ang isang tao. Ito ang panahon para maglakbay, ituloy ang mga libangan, o magsimula ng maliit na negosyo. Mas mataas ang gastos sa yugtong ito. Kailangan mong maglaan ng sapat na pondo para sa isang masigla at makabuluhang pagreretiro.
Paano nagbabago ang istratehiya sa pag-iipon/pamamahala ng pera pagkatapos ng pagreretiro?
Mula “Growth” Patungong “Income”. Imbes na mag-invest sa mga high-risk growth stocks, mas bibigyan mo ng prayoridad ang mga investments na nagbibigay ng stable income (dividends, interes) tulad ng bonds o dividend-paying stocks.
Magkaroon ng “Withdrawal Plan”. Hindi ka na basta-basta magwi-withdraw ng pera. Kailangan mong gumawa ng isang sustainable strategy, tulad ng “4% rule” (kung saan 4% ng iyong portfolio ang wi-withdrawhin mo kada taon), para matiyak na hindi mauubos ang iyong capital nang masyadong mabilis.
Muling Suriin ang Risk. Kailangan mo pa ring protektahan ang iyong capital, nguni’t dapat ka pa ring maghanap ng kaunting paglago para manatiling ahead sa inflation.
Juan, kahit retirado ka na, hindi natatapos ang iyong responsibilidad sa iyong pinansyal na pamumuhay. Ang pagpapatuloy sa matalinong pamamahala ng iyong ipon at investments ay susi para sa isang komportable, panatag, at malayang pagtanda – malayo sa pangamba, at malapit sa iyong mga pangarap. Hindi lang ito tungkol sa pera, kundi sa kapayapaan ng isip na may kontrol ka pa rin sa iyong kinabukasan.