Alamin ang kalagayan ng panlabas na utang ng Pilipinas at ang credit rating nito

ANO na ang kalagayan ng panlabas na utang ng Pilipinas at ang credit rating nito?  Ano ang premium ng mga bonds na ini-isyu ng bansa at mga pautang ng mga bangko kumpara sa mga ibang bansa?

Ngayong 2026, umaangat na ang exports of goods at services, bumababa na ang interest rates ngunit patuloy itong mataas dahil mataas pa rin ang inflation rate ng maraming bansa.  Patuloy ang pagtapyas ng interest rates ang mga malalaking advanced economies gaya ng Estados Unidos at EEC at napawi ang gulo sa taripa na ipinapataw ng United States dahil napawalang-bisa ito ng Supreme Court ng Estados Unidos.

Sa huling araw ng Setyembre 2025, umakyat ang external debt outstanding ng Pilipinas ng 6.8% (sa US$149.09 bilyon),  ngunit mas mababa ito  kaysa sa paglago ng nominal Gross National Income (GNI) noong 2025 na naitala sa 7.7% sa halaga nito sa piso o 7.3% kapag na-convert ito sa United States Dollars (US$). Dahil dito, bumaba nang bahagya ang ratio ng external debt sa GNI sa 26.7% noong Setyembre 2025, mas mababa nang bahagya kaysa sa 26.8% noong Setyembre 2024. (Table 1)

Umakyat ang public sector debt ng 3.5%, mula US$86.88 bilyon sa US$89.95 bilyon, mas mababa ito kaysa sa 17.9% noong nakaraang taon.  Samantala, bumaba ang paglago ng private sector debt sa 12.0% kumpara sa 16.9% noong isang taon.  Ang dahilan ng pagtaas ay ang paglago ng short-term debt ng 21.0%  dahil sa mas mabilis na paggamit ng export financing ng private sector. Lumago ang exports ng 13.9% noong 2025, ang una sa loob ng tatlong taon.

Bumaba ang average interest rate ng NG external debt sa 5.5%  mula sa 6.3% noong nakaraang taon. Dahil sa pagbaba ng interest rates at pagtaas ng exports, lumagapak ang ratio ng external debt service sa Exports of Goods & Services, Primary Income and Secondary Income sa 8.5% mula sa 11.5% noong nakaraang taon. Ang ratio na ito ay magandang sukatan ng kakayahang magbayad dahil sa exports at income remittances nanggagaling ang pambayad sa utang. Mula 6.7% noong 2019 bago mag-pandemya, ito ay umakyat sa 10.3% noong 2023 at 11.5% noong 2024.

Ano ang epekto ng mga paggalaw na ito sa credit rating ng Pilipinas?

Positibo ang mga pagbabago ng credit rating ng Pilipinas noong 2025 at 2026. Narito ang mga pangunahing update:

Una, itinaas ng S&P Global Ratings ang pananaw sa credit rating sa positibo na nagpapahiwatig ng posibleng pag-ugrade sa Ä- rating” sa loob ng 24 na buwan. Ang pag-upgrade na ito ay sumasalamin sa epektibong mga polisiya sa pananalapi at pinabuting imprastruktura.

Ikalawa, pinagtibay ng Fitch Ratings ang Long-Term Currency Issuer Default Rating (IDR) ng Pilipinas na “BBB“   na may Stable Outlook, na may binabanggit na malakas na medium-term growth at lumalaking ekonomiya kumpara sa mga kapantay na “BBB”.

Ikatlo, inaasahan ng Moody’s na ang paglago ng ekonomiya ng Pilipinas ay babalik sa 5.5% sa 2026 at 5.7% sa 2027 suportado ng malagong consumption spending, matatag na pagpasok ng remittances at unti-unting pagbawi ng pampublikong pamumunuhan.

Ang mga upgrades at forecasts ng mga credit rating agencies ang nagpapahiwatig na positibo ang outlook sa credit rating ng Pilipinas sa 2026 dahil sa mga patuloy na repormang pang-ekonomiko at ang inaasahang paglago ng ekonomiya.

Nakikita ang epekto ng credit rating sa mga interest rates na ipinapataw sa mga pautang ng bansa.  Ang pinaka-latest na terms ng sovereign debt issues ng mga bansa na may credit rating na “BBB” at “Baa2” countries ay nasa Table 2. Ipinapakita nito na sa grupo ng pitong bansa, ang Pilipinas ay isa sa mga may pinakamababang interest rates na ipinapataw sa sovereign debt o utang ng National Government (NG).  Sa iniisyu na 10-year bonds na denominated sa US$, ang Pilipinas ay pinatawan ng premium na 188.5 basis points (bps), ikatlo sa pitong bansa na kung saan ang average interest rate premium na karaniwang ipinapataw sa 10-year tenor na US$ bond ay 335.4 basis points. (Table 2)

Sa spread naman ng bank loans kapag umutang ang bansa, ang spread ng Pilipinas ay ikatlong pinakamababa sa 166.6 basis points (bps) kumpara sa average na 173.4 bps para sa mga pitong BBB/Baa2-rated countries.  Ang ibig sabihin nito, nanghihingi ang mga nagpapautang ng mas mababang interest kapag sila ay bumibili ng bonds ng Pilipinas o kaya ang Pilipinas ay pinapautang kumpara sa mga ibang bansa na kapareho ang kategoryang BBB/Baa2.  Kampante ng mga investor at lender na kayang bayaran ng Pilipinas ang mga utang nito.